Artykuły

Droga M...
W pierwszym liście zapisałem, ile ścian, krawędzi i wierzchołków mają poszczególne bryły platońskie. Czy zauważyłaś w tym zestawieniu coś ciekawego?

Édouard Lucas przypisywał pochodzenie liczb, zwanych trójkątnymi, obserwacji lotu żurawi. Na czele szybuje jeden ptak, za nim w drugim szeregu dwa, w trzecim szeregu trzy itd., wskutek czego szyk tej lotnej kolumny przypomina nam trójkąt.

Domino matematyczne to nie tylko zabawa. Domino uczy cierpliwości i wytrwałości w pokonywaniu trudności. To oznacza zaś pokonanie stresu i wzmocnienie sił psychicznych, które pozwalają uwierzyć w siebie, uwierzyć we własne możliwości.

Dwie dekady temu brałem udział w kilku udanych wystawach poświęconych kulturze i sztuce, jako jeden z twórców tematyki matematyczno-geometrycznej. Porównując te wystawy z Festiwalem w Kórniku, najbardziej uderzającym zjawiskiem jest zmiana oczekiwań i potrzeb publiczności.

W rozwinięciu dziesiętnym liczby π kolejne cyfry zachowują się w sposób chaotyczny. Powstała hipoteza, że jej rozwinięcie dziesiętne zawiera wszystkie możliwe skończone ciągi cyfr. Innymi słowy, gdzieś w π jest data urodzenia każdego Czytelnika. I numer telefonu. Szymborska w wierszu „Liczba Pi” nadała hipotezie poetyczność.

Droga M...
Dawno Ci obiecałem opowieści o wielościanach. Warto zająć się najpierw tymi, które – w przenośnym sensie – są elementami podstawowymi, jakby „pierwiastkami” w materii wielościanów. Od Starożytności wiedza o przestrzeni była ufundowana na pięciu bryłach, które nazywamy platońskimi.

Choć książka może być jak najbardziej traktowana jako trzecia część Gabinetu matematycznych zagadek, a świetna formuła została zachowana, to warto podkreślić, że jest jednak pewna istotna różnica. Tym razem naszymi przewodnikami – w tej niezwykłej podróży przez świat pełen „matematycznych tajemnic” – będą detektyw Hemlock Soames oraz jego pomocnik, doktor John Watsup.

Stara, indyjska legenda opowiada, jak to dokoła olbrzymiego, w chmurach tonącego posągu bóstwa wiedzy krzątają się uczeni i zauważywszy jeden szczegół wysnuwają niebosiężne teorie o całości. Wśród tej rzeszy uczonych matematycy są najniżej. Pracując od zarania wiedzy zdołali wymierzyć ledwie jeden palec stopy posągu, a to upoważnia ich do skromnych wniosków o rozmiarach całości.

Euklides w Elementach rozpoczyna wykład od pięciu postulatów (pewników).
Piąty postulat (zwany postulatem o równoległych) nie był ani oczywisty, ani jasny. Próbowano jakoś się z nim uporać. Sposobów ataku było przez wieki trzy, ale w końcu pojawił się nowy sposób, który wyskoczył jak diabeł z pudełka.

Jednym z pionierów „społecznościowego” podejścia do pracy naukowej był Marin Mersenne (1588–1648), francuski mnich ze zgromadzenia minimitów. Był mentorem dla młodych naukowców, choć sam nie wykazywał wybitnych zdolności matematycznych. Mimo to z jego nazwiskiem związane są pojęcia matematyczne. Najbardziej znane to liczby pierwsze Mersenne'a.