Śladami Mistrzów

250 lat temu, 23 sierpnia 1776 r. w Wolsztynie urodził się Józef Maria Hoene-Wroński.
Artykuł przedstawia jego biografię do roku 1800.
Ilustracje przygotowała Hanna Kuik.

Leon Stodółkiewicz (1845-1913) był polskim nauczycielem szkoły początkowej. W młodości brał udział w powstaniu styczniowym. Pracował m.in. w Sułoszowej, w Pińczowie i w Kielcach. Od lat 70. XIX w. był zmuszony uczyć polskie dzieci w szkole wyłącznie w języku rosyjskim.

Jednym z pionierów „społecznościowego” podejścia do pracy naukowej był Marin Mersenne (1588–1648), francuski mnich ze zgromadzenia minimitów. Był mentorem dla młodych naukowców, choć sam nie wykazywał wybitnych zdolności matematycznych. Mimo to z jego nazwiskiem związane są pojęcia matematyczne. Najbardziej znane to liczby pierwsze Mersenne'a.

Dlaczego w darwinowskim świecie, gdzie najlepszym przystosowaniem jest wykorzystywanie innych, pojawiają się jednak zachowania altruistyczne? Próba uzyskania odpowiedzi na to pytanie jest jednym z fundamentalnych problemów biologii ewolucyjnej. Przyjrzymy się tej kwestii przez pryzmat matematyki.

W rocznicę wydania Philosophiae naturalis principia mathematica Isaaca Newtona publikujemy artykuł pt. Newtoniana: Woolsthorpe i Grantham, który ukazał się w „Wiadomościach matematycznych” w 1913 r.. Autorem jest Zdzisław Krygowski, ówczesny profesor Politechniki Lwowskiej, później pionier matematyki poznańskiej.

W sierpniu 1939 roku, w obliczu narastającego globalnego napięcia, węgierski fizyk Leó Szilárd, wraz ze słynnym Albertem Einsteinem, napisali list do prezydenta Franklina Roosevelta. Ostrzegali w nim przed szokującym potencjałem wykorzystania przez Niemców nowych odkryć w fizyce jądrowej do stworzenia niszczycielskiej broni.

Znakomity matematyk niemiecki Karol Gauss (1777-1855) obmyślił względnie prosty sposób znalezienia daty Wielkanocy. Algorytm przytaczamy tu na przykładzie.

Czy jedno wydarzenie może odmienić całe życie ? Czy można mówić o chwili, w której ktoś odkrył swój talent, pasję lub powołanie? Historie wielu wybitnych jednostek sugerują, że tak bywa – jedno zdarzenie, spotkanie, doświadczenie sukcesu, a nawet szczęśliwy zbieg okoliczności mogą stać się przełomowym momentem, który nadaje kierunek przyszłości.

Wielu historyków nauki uważa, że najwybitniejszym matematykiem X wieku był Gerbert z Aurillac. Tak właściwie to nie był on matematykiem, ale człowiekiem dobrze wykształconym i obeznanym z różnymi dziedzinami nauki. Jego postać znana jest częściej pod imieniem Sylwester II, bo drogi życiowe zaprowadziły go na tron Stolicy Piotrowej. Papieżem został w 999 roku.
Czym się zasłużył, by o nim wspominać?

Wiedeńskie prywatne muzeum Erlebnis Mathematik działa od września 2018 roku. Przewodniczką po obiekcie jest dr Gerlinde Faustmann, emerytowana nauczycielka matematyki, która jest autorką pomysłu stworzenia muzeum.