Czy mate­ma­ty­ka może być for­mą roz­ryw­ki? Czy łami­głów­ki mają coś wspól­ne­go z histo­rią kultury?

W pierw­szym odcin­ku pod­ca­stu „MuMa Mówi” zaglą­da­my do książ­ki „Lila­va­ti” Szcze­pa­na Jeleń­skie­go, któ­ra po raz pierw­szy uka­za­ła się w grud­niu 1925 roku. Zawie­ra zbiór zaga­dek i komen­ta­rzy o cha­rak­te­rze mate­ma­tycz­nym. W roz­mo­wie z Kry­stia­nem Sobań­skim – pasjo­na­tem i znaw­cą roz­ry­wek mate­ma­tycz­nych – zasta­na­wia­my się, czym wła­ści­wie są te „roz­ryw­ki”. Przy­glą­da­my się mate­ma­ty­ce jako języ­ko­wi opo­wie­ści i pyta­my, co łączy histo­rycz­ne zada­nia ze współ­cze­sną popu­la­ry­za­cją nauki.

Jeleń­ski nie przed­sta­wia mate­ma­ty­ki w for­mie wykła­du, lecz two­rzy opo­wieść o tym, jak obec­na była (i bywa) w codzien­nym życiu. Choć z wykształ­ce­nia był inży­nie­rem budow­nic­twa, potra­fił pisać o mate­ma­ty­ce z wdzię­kiem i huma­ni­stycz­ną głę­bią. Tytuł nawią­zu­je do imie­nia cór­ki Bha­ska­ry, indyj­skie­go mate­ma­ty­ka z XII wie­ku, któ­ry swój trak­tat poświę­cił wła­śnie jej.

Towa­rzy­szy nam nie tyl­ko „Lila­va­ti” – nasz gość przy­bli­ża tak­że „Śla­da­mi Pita­go­ra­sa”, nie­ja­ko kon­ty­nu­ację poprzed­niej czę­ści, już bar­dziej zaawansowaną.

Odci­nek pod­ca­stu został nagra­ny w Biblio­te­ce Wydzia­łu Mate­ma­ty­ki i Infor­ma­ty­ki Uni­wer­sy­te­tu im. Ada­ma Mic­kie­wi­cza w Poznaniu.

Kry­stian Sobań­ski – z wykształ­ce­nia mate­ma­tyk (Poli­tech­ni­ka Poznań­ska), zawo­do­wo zwią­za­ny z ana­li­zą danych i pro­gra­mo­wa­niem. Od lat inte­re­su­je się histo­rią nauki, w szcze­gól­no­ści posta­cią inż. Szcze­pa­na Jeleń­skie­go, któ­rą bada rów­nież jako prze­wod­nik miej­ski po Pozna­niu. Autor nie­za­leż­nych kwe­rend histo­rycz­nych, m.in. doty­czą­cych akcji Iskra–Dog. Współ­twór­ca „Klu­bu mate­ma­ty­ki” w miej­scu pra­cy, gdzie popu­la­ry­zu­je rów­nież mniej zna­ne wąt­ki z dzie­jów matematyki.