Artykuły

– Kamila, może… może poszłabyś ze mną w sobotę na film? – zapytałem.
Spojrzała na mnie z uśmiechem, takim, który mógłby stopić lód na Warcie.
– Przykro mi, Jędrek. Teraz przygotowuję się do KOALI. To dla mnie ważne.
Nie wiedziałem, czym jest KOALA, ale wiedziałem jedno: jeśli to coś, co zajmuje Kamilę bardziej niż kino, to muszę się dowiedzieć.

Wątki tej części opowieści wymagają użycia bardziej zaawansowanych pojęć. Przepraszam więc Czytelników, którzy zaufali mi, że piszę językiem przystępnym. Zależy mi jednak na pokazaniu, jak czasem wyglądają rozważania matematyków.

Rózsa Péter (1905–1977), autorka ,,Gry z nieskończonością'', stara się nam przedstawić w poglądowy sposób etapy kształtowania się różnych dziedzin matematyki. Pojęcie nieskończoności pojawia się w książce bardzo często, poznajemy jego różne oblicza. Mimo upływu czasu książka nie straciła na wartości – wciąż potrafi w sposób przystępny przybliżyć istotę matematyki.

W trzeciej części cyklu ,,Wiele ciekawego o liczbach Fibonacciego" wędrujemy z Pizy, w której w 1202 roku o przedmiotowych liczbach pisał Fibonacci, do Gizy, gdzie w wymiarach Wielkiej Piramidy dostrzega się obecność złotej liczby, Φ, a więc tej wielkości, którą -- tak jej nie nazywając -- półtora wieku wcześniej rozważał Euklides. Po drodze zaglądamy m.in. do Pragi, gdzie odwiedzamy Johannesa Keplera i do Glasgow, składając wizytę Robertowi Simsonowi.

Pozostałość systemów liczbowych innych niż dziesiątkowy spotykamy do dziś. Przykłady zastosowania systemu dwunastkowego są liczne: rok podzielony jest na 12 miesięcy, dzień i noc mają po 12 godzin. Ślady układu sześćdziesiątkowego, pochodzącego od Babilończyków, są widoczne miarach czasu i kątów. W technice komputerowej stosowany jest zaś powszechnie system dwójkowy.

Muzyka od zawsze stanowi istotną część ludzkiej kultury, towarzysząc nam w chwilach radości, smutku, refleksji oraz rozrywki. Choć najczęściej odbieramy ją poprzez emocje, warto spojrzeć na nią także z perspektywy matematyki, dostrzegając proporcje, które kształtują jej brzmienie.

Catriona Agg to brytyjska nauczycielka matematyki. Kilka lat temu zaczęła publikować geometryczne łamigłówki na Twitterze (obecnie X). Zyskały ogromną popularność – rozwiązywali je ludzie z całego świata, w tym wybitni matematycy, np. Timothy Gowers, angielski specjalista od przestrzeni Banacha i laureat Medalu Fieldsa.

W przedostatnim odcinki cyklu piszę o pożytkach zaglądania między lustra, wspominam nie tylko ważne dla mnie książki, ale i wielką przygodę z samodzielnym generowaniem ornamentów.

Jeśli ktoś miał już okazję poznać Gabinet matematycznych zagadek autorstwa Iana Stewarta i polubił rozwiązywanie łamigłówek oraz odkrywanie matematycznych ciekawostek, to na pewno z ogromną przyjemnością sięgnie także po kontynuację. Część II posiada wszystkie atuty poprzedniej części.

Dowód twierdzenia o czterech barwach był pierwszym spektakularnym osiągnięciem matematyki komputerowej w samej matematyce. Jeśli na początku wzbudzał wiele kontrowersji i mieszane uczucia, to ostatecznie został uznany. Precedens zatem zaistniał; komputerom zostały na oścież uchylone drzwi do matematyki.