Artykuły

W rocznicę wydania Philosophiae naturalis principia mathematica Isaaca Newtona publikujemy artykuł pt. Newtoniana: Woolsthorpe i Grantham, który ukazał się w „Wiadomościach matematycznych” w 1913 r.. Autorem jest Zdzisław Krygowski, ówczesny profesor Politechniki Lwowskiej, później pionier matematyki poznańskiej.

Terminologia każdej dziedziny wiedzy zmienia się ż czasem może nawet bardziej niż literacki język ojczysty tych, którzy tę dziedzinę uprawiają. Zmiany te powstają bowiem często pod wpływem bodźca zewnętrznego, jakim bywa przodujący badacz zagraniczny. Taki przypadek zachodzi zwłaszcza w naukach matematycznych.

Leon Stodółkiewicz (1845-1913) był polskim nauczycielem szkoły początkowej. W młodości brał udział w powstaniu styczniowym. Pracował m.in. w Sułoszowej, w Pińczowie i w Kielcach. Od lat 70. XIX w. był zmuszony uczyć polskie dzieci w szkole wyłącznie w języku rosyjskim.

Liczby doskonałe, podobnie jak doskonali ludzie, są bardzo rzadkie. (Kartezjusz)
Znane liczby doskonałe mają postać 2^{p – 1} · (2^p – 1), gdzie p i 2p – 1 to liczby pierwsze. A co z doskonałością nieparzystą? Niestety, mimo zawziętego szperania w liczbowym cieście, nie udało się dotąd wytropić żadnego „rodzynka”.

Książka wydana po raz pierwszy pod koniec 1925 r., była hołdem oddanym matematyce hinduskiej i jej twórcom -- to w Indiach narodził się system dziesiętny zapisu liczb, tak nam dzisiaj bliski, co było możliwe dzięki odkryciu zera (0), które inż. Jeleński uważał za największe osiągnięcie ludzkości.

Matematyka za milion dolarów? O co tutaj chodzi?
Marcus du Sautoy ma na myśli zagadnienia, które znalazły się na liście tzw. problemów milenijnych.

Krążki przenosi się pomiędzy trzema lejami, czyli wgłębieniami,
a krążek o mniejszej średnicy zawsze musi znajdować się pod krążkiem o większej średnicy.

Zbiór liczb rzeczywistych (R) – jako oś liczbowa –  jest jednym kawałkiem i wszystkie liczby są tak ciasno upakowane, że nie ma między nimi żadnych dziur (w języku matematyki nazywa się to ciągłością). Dziurawość zbioru liczb wymiernych (Z), stanowi  ich niewybaczalny feler. Dlaczego? Bo dziurami umyka np. piękno sinusa, magia tangensa, powab logarytmu i wdzięk pierwiastka. Dopiero zbiór R zlikwidował to ewidentne marnotrawstwo.

Zero, choć z pozoru okrągłe nic, jest jedną z ważniejszych „grubych ryb” liczbowego światka. Spełnia rolę rozjemcy – oddziela dwa przeciwstawne obozy: liczby ujemne od dodatnich. Ta niby nic niewarta liczba ma wielkie znaczenie dla Królowej Nauk, a to ze względu na szczególne własności, wyróżniające ją z czeredy innych liczb.

Poprzednio pokazałem osie symetrii obrotowej brył platońskich. Kolej na płaszczyzny symetrii tych brył – wielościany foremne są swoimi własnymi obrazami w symetrii zwierciadlanej (płaszczyznowej).